[ Wyszukiwanie zaawansowane ]
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Archeologia - Historia - Drawsko Pomorskie - Drawsko Pomorskie - Urząd Miejski.

 

Pobierz PDF

Archeologia

 
Drawsko Pomorskie wraz z okolicą ma bardzo bogatą przeszłość kulturową. Obszar  ten zaludniony był nieprzerwanie od zarania dziejów. Najstarsze ślady bytności człowieka w okolicach Drawska sięgają końca ostatniego zlodowacenia, tj.  ok. 10 tysięcy lat p. n. e. i pochodzą ze   schyłkowego paleolitu. Ślady te odkryto nad rzeką Drawą w Gudowie i w Mielenku Drawskim. Są to krzemienne narzędzia znalezione na powierzchni, m.in. charakterystyczne liściaki lyngby oraz ślady osad schyłkowo paleolitycznych. Reprezentują one archeologiczną kulturę lyngby. Żyjące w tym czasie grupy ludzki pędziły koczowniczy tryb życia, trudniąc się między innymi myślistwem, na  renifery i łosie.

Na południe od Drawska, wzdłuż brzegów Drawy i nad jeziorem Lubie odkryto liczne ślady osadnictwa z epoki mezolitu ( 8 - 4 tyś. p.n.e.) W Gudowie odkryto pozostałości obozowiska reprezentującego kulturę Svaerdborg, datowaną na 7 tyś. p.n.e. Ówczesny sposób życia ciągle jeszcze oparty był na łowiectwie, ale coraz większe znaczenie zaczyna nabierać rybołówstwo, dzięki wynalezieniu łodzi i wioseł oraz zbieractwo dziko rosnących roślin. Narzędzia łowcy ulegają mikrolityzacji, pojawiają się  też dotąd nieznane narzędzia, przystosowane do zmieniającej się rzeczywistości.  Ludność zaczyna zakładać coraz bardziej długotrwałe osady nad jeziorami i rzekami, mieszkając w szałasach, ziemiankach i półziemiankach.

W epoce neolitu ( 4 tyś. - 1800 lat p.n.e.), około 3200 lat p.n.e.,  następuje przełom gospodarczy, gospodarkę przyswajającą wypiera gospodarka wytwórcza rolniczo - hodowlana. Ten nowy model gospodarczy dotarł na teren Pomorza z Europy Południowej. Dzięki rewolucji gospodarczej ludność zaczyna prowadzić już w pełni osiadły tryb życia. Wraz z nową organizacją życia pojawiają się innowacje techniczne: umiejętność lepienia i zdobienia naczyń, gładzenia kamienia (siekierki kamienne) oraz tkactwo. Ludzie zaczynają budować domy słupowe. Przykładem głęboko rozwiniętych wierzeń są grobowce kamienno-ziemne z wyposażeniem. W okolicy Drawska Pomorskiego zarejestrowano do tej pory zaledwie pojedyncze znaleziska kultur rolniczych, m.in. kultury pucharów lejkowatych, są to  luźne znaleziska siekierek krzemiennych  odkryte w Konotopie.  Z neolitem łączą się także znaleziska nieco późniejszych kultur rolniczych, tzn. kultury amfor kulistych (Rydzewo-fragment topora z grzebieniowatym obuchem) oraz kultury ceramiki wstęgowej (Nętno, Żółte-pojedyncze znaleziska narzędzi krzemiennych, m.in. toporów). U schyłku neolitu pojawiają się społeczności kultury ceramiki sznurowej. Luźne znaleziska tej kultury odkryto w Drawsku Pomorskim, Suliszewie (topory krzemienne), Rydzewie (3 topory kamienne), Łabędziu (2 siekiery kamienne, 1 krzemienny grot oszczepu), Zarańsku (sztylet krzemienny), Mielenku Drawskim (naczynie ceramiczne-pucharek). Luźne znaleziska, głównie siekierek kamiennych pochodzących z neolitu, nie przypisanych do wyżej wymienionym kulturom  odkryto w Gudowie, Karwicach, Nętnie, Rydzewie, Żółtym.

Kulturą już w znacznie lepszym stopniu przebadaną jest tzw. kultura łużycka, której początki sięgają ok. 1250 r. p.n.e. i wiążą się z epoką brązu  (1800 - 700 r. p.n.e.). Następuje wówczas hierarchizacja społeczeństwa (powstaje urząd "wodza"), której dowodem są bogato wyposażone groby, w insygnia władzy i przedmioty luksusowe pod nasypami kurhanów. Ludność kultury łużyckiej zaczyna stosować ciałopalny obrządek pogrzebowy, składając spalone szczątki zmarłych do urn (tzw. popielnic ) i chowając je na cmentarzyskach płaskich i kurhanowych. Następuje wynalezienie brązu (stop miedzi z cyną), z którego zaczęto "odlewać" w kamiennych formach znacznie trwalsze i precyzyjniejsze narzędzia, broń oraz ozdoby.  W czasie trwania kultury łużyckiej następuje wzrost demograficzny i stabilizacja osadnictwa. Przejawem ówczesnych  wierzeń i rytuałów jest zwyczaj składania bóstwom darów wotywnych w wodzie, odnotowany przez archeologów na Jeziorach Gągnowskim i Zarańskim.

We wczesnej epoce żelaza (700 - 400 r. p.n.e., tzw. okres halsztacki, od miejscowości Hallstatt w Austrii) kultura łużycka pod wpływem impulsów z południa ulega przekształceniu i jest określana kulturą pomorską. Cechuje ją oryginalność obrządku pogrzebowego przejawiająca się w kształtach popielnic, tzw. urn "oczkowych", "domkowych" oraz "twarzowych", składanych w kamiennych komorach, tzw. grobach skrzynkowych. Podstawą gospodarki było w tym czasie rolnictwo i łowiectwo. Mieszkano w budynkach słupowych naziemnych, przy czym osady sytuowane głównie nad rzekami, miały charakter otwarty (nieobronny). Cmentarzysko kultury pomorskiej  odkryto w Mielenku Drawskim. Groby na tym cmentarzysku zawierały od kilkunastu do kilkudziesięciu popielnic twarzowych.

W młodszym okresie przedrzymskim (II - I w. p.n.e.) na teren Pomorza docierają wpływy wysoko rozwiniętej kultury Celtów z Europy południowo zachodniej oraz enklaw w Polsce południowej. Pod wpływem Celtów  następuje rozwój metalurgii żelaza, przyjęto też nowości techniczne, m.in. żelazne narzędzia do uprawy roli. W tym czasie na Pomorzu formuje się nowa kultura zwana kulturą oksywską. W kulturze tej nadal panuje ciałopalny obrządek pogrzebowy, nowością jest natomiast składanie do grobów  broni (mieczy, grotów, elementów tarcz), uprzednio rytualnie giętej i łamanej. Podstawą gospodarki było rolnictwo i hodowla, uzupełniające znaczenie miało zbieractwo i łowiectwo. Cmentarzysko płaskie z grobami ciałopalnymi i szkieletowymi tej kultury  odkryto w Drawsku Pomorskim (I w. p.n.e.- I w. n.e.)

W początkach naszej ery (20 - 210 r. n.e.), w tzw. okresie wpływów rzymskim, na Pomorze przybywają nowe grupy ludzkie, m.in. Goci pochodzący ze Skandynawii i reprezentujący tzw. kulturę wielbarską. Istotne zmiany zachodzą w rytuale pogrzebowym, polegają one na stosowaniu ciałopalenia równolegle z obrządkiem szkieletowym. Do grobów nie składa się już broni i narzędzi z żelaza. W tym czasie niezwykle wysoki poziom osiąga brązownictwo i złotnictwo, którego przejawem jest bogactwo ozdób kobiecych, w które wyposażano zmarłe (zapinki, klamerki esowate, bransolety, wisiorki, części do pasa). Przejawem kontaktów Pomorza z prowincjami rzymskimi są importowane naczynia z brązu i posrebrzane, monety oraz kolie wielobarwnych paciorków szklanych i bursztynowych. Rozwarstwienie społeczne ukazują tzw. "groby książęce", które zawierają liczne przedmioty importowane. Ludność kultury wielbarskiej trudniła się głównie uprawą roli, a budowane osady miały charakter otwarty. Luźne znaleziska kultury wielbarskiej odkryto w Rydzewie (rondel, kociołek, dzbanek brązowy, bransolety, kolie paciorków szklanych i bursztynowych). Ślady osad odnotowano natomiast w Olesznie, Drawsku Pomorskim i Mieleniu Drawskim (radlice żelazne, półkoski, sierpy, żarna rotacyjne).

W okresie wędrówek ludów (375 - 570 r. n.e.) następuje przemieszczanie plemion i zmiany ludnościowe, społeczno-ekonomiczne i etniczne. Zjawiska te doprowadziły do wykształcenia systemu feudalnego. Na przełomie VII/VIII w. powstają pierwsze grody warowne, do których zalicza się  m.in. gród w Drawsku Pomorskim i grody w pobliskich miejscowościach (m.in. Mielenku Drawskim, Olesznie, Gudowie, Nętnie, Suliszewie, Wolicznie, Żołędowie, Żółtym).

W okresie wczesnośredniowiecznym (VI - XII w.) następuje burzliwy rozwój osadnictwa skupionego na urodzajnych glebach oraz nad Drawą. Osady wczesnośredniowieczne odkryto w Dalewie (3 osady), Gudowie, Mieleniu Drawskim (3 osady), Nętnie (2 osady), Suliszewie (3 osady), Żołędowie, Żółtym (2 osady), Łabędziu. Domniemaną osadę  lokalizuje się w Karwicach.

Z miejscowości Łabędzie, gdzie krzyżowały się historyczne trakty kupieckie, pochodzi  skarb monet arabskich, odkryty w czasie orki jesienią 1892 roku. Skarb zawierający ok. 390 srebrnych arabskich monet (dirhemów) znajdował się w naczyniu i pochodził z okresu panowania dynastii samanidzkiej i abbasydzkiej (IX/X w.). Pomorze w tym czasie zamieszkane było przez mniejsze plemiona wchodzące w skład Pomorzan (odłam Słowian Zachodnich). Pomorzanie bardzo długo czcili siły przyrody i oddawali cześć bóstwom w świątyniach zwanych gontynami. Potwierdzają ten fakt badania archeologiczne, m.in. w miejscowości Żółte, gdzie na wyspie Jeziora Zarańsko odkryto ślady po gontynie pogańskiej. Zmarłych chowano na cmentarzyskach płaskich i kurhanowych, w obrządku pierwotnie ciałopalnym, a następnie, pod wpływem chrześcijaństwa szkieletowym. Podstawa gospodarki było rolnictwo i hodowla, znaczący był też udział rybołówstwa i myślistwa. Wraz z rozwojem gospodarczym  następowało stopniowe oddzielenie się rzemiosła od zajęć domowych i powstanie wyspecjalizowanych warsztatów produkcyjnych. W VIII w. upowszechnia się koło garncarskie, co znacznie ułatwia wyrób naczyń glinianych. Używanie ulepszonych narzędzi żelaznych do obróbki drewna (młoty, obcęgi, dłuta, gwoździe) umożliwiło postęp w budownictwie, bednarstwie, kołodziejstwie oraz szkutnictwie. Wysoki poziom osiąga obróbka rogu i kości, bursztynu i kamienia; tkactwo, krawiectwo i obróbka skóry, hutnictwo, kowalstwo oraz rzemiosło artystyczne, co potwierdzają badania wykopaliskowe w miejscowości Żółte, prowadzone przez Instytut Archeologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.


G.S. Referat Promocji

Archeologia - galeria

 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Archeologia
 
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
PROJEKT I HOSTING: INTERmedi@  |  ZARZĄDZANIE PRZEZ: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij